Elf jaar later: waar zijn de laatste KLM-MD-11’s nu?

Aan het getal 11 worden nogal wat spirituele betekenissen toegekend, maar vliegtuigliefhebbers denken bij de 11 maar aan één ding en dat is de MD-11. Vandaag (11 Januari 2026 ) is het exact 11 jaar geleden dat de allerlaatste MD-11 in passagiersuitvoering werd overgevlogen naar Mojave Airport (MHV), een plek waar afgedankte machines vaak jarenlang stof staan te happen voordat de schrootschaar er definitief een eind aan maakt. De plek staat te boek als een van de grootste en meest bekende vliegtuigkerkhoven. 

KLM vervoerde als laatste airline passagiers met de MD-11. De eerste exemplaren verdwenen heel stilletjes van het toneel. Zelfs het vierde ‘elfje’ dat uit de blauwe vloot werd gehaald, de PH-KCG ‘Maria Callas’, trok nauwelijks tot geen aandacht met haar terugkeer naar Schiphol terwijl ze op weg was naar – wat heet – haar eindbestemming. Pas bij het vertrek van de vijfde, de PH-KCK ‘Ingrid Bergman’, kregen luchtvaartfans door dat er iets unieks gebeurde.

Steeds meer belangstelling voor de MD-11

Niet alleen trok iedere MD-11 die vanaf dat moment naar haar levenseinde werd gevlogen steeds meer belangstelling van uitzwaaiende liefhebbers, menigeen boekte de allerlaatste reguliere vlucht die KLM uitvoerde met de driemotorige jet, waarbij de eer was aan de PH-KCE ‘Audrey Hepburn’. Maar daarbij bleef het niet. MD-11-fan Barry Schuring startte een petitie om één exemplaar te behouden voor de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis en MD-11-gezagvoerder Charley Valette bewerkstelligde een zeer gedenkwaardig afscheid van zijn lievelingsvliegtuig met drie Farewell-flights op 11-11-2014 en een boek over de driepitter.

Drie MD-11-rondvluchten

Zowel de PH-KCD ‘Florence Nightingale’ als de PH-KCB ‘Maria Montessori’ stonden op die elfde van de elfde te pronken op het Romeo-platform, beide spectaculair bestickerd met de tekst ‘KLM – Douglas Aviation History’. Daaronder stonden alle Douglas-types vermeld waarmee de blauwe maatschappij in haar 95-jarige geschiedenis heeft gevlogen. Een van die types was voor deze gelegenheid ook present, de DC-3 PH-PBA ‘Prinses Amalia’. De KCD voerde drie rondvluchten uit: via Leiden, Den Haag, Rotterdam, Dordrecht, Breda, Utrecht, Dronten en Almere weer terug naar Schiphol. Bij de allerlaatste landing ooit die de KCD op haar thuishaven maakte, wachtte de DC-3 haar op en reed voor haar uit tijdens het terugtaxiën. Aan het eind van de rit werd de jet door de brandweer getrakteerd op een watersaluut.

Als een raket

2406 mensen ondertekenden de petitie om een MD-11 in Nederland te houden, maar financieel bleek het niet haalbaar. De onderdelen waren zeer geliefd bij airlines die het vliegtuigtype nog inzetten voor vrachtvervoer. Op 11 januari 2015 vertrok de PH-KCD ‘Florence Nightingale’, Floortje voor wie van haar houden, en Flo voor enkele vliegers die vele jaren met haar het luchtruim kozen, als laatste van de tien ‘elfjes’ richting sloop. Uitgezwaaid door vele fans.

‘On all things comes an end’, klonk het uit de toren, alras gevolgd door de toestemming om te gaan. Na de bevestiging van de cockpitcrew dat de start van KL9865 zou plaatsvinden vanaf de 24, kwam vanaf de bok het bericht: ‘To all the MD-11-lovers and our professionals we like to say warm things. It was fantastic how you helped us make this flight memorable for ever. Thank you again and see you later.’

‘Happy trails KLM’, was er een groet van de bemanning van een Airbus van Delta.
Na nog een korte communicatie met de toren over de vlieghoogte was het gas geven en wegwezen. Het neuswiel kwam los, gevolgd door het hoofdonderstel. Trouw aan haar imago ging de MD-11 als een raket omhoog. Nog lang was ze zichtbaar tegen een stralend blauwe lucht.

Deze MD-11 was de absolute favoriet

In Seattle maakte de machine een tussenlanding voor douaneactiviteiten. Een eerbetoon wachtte haar in de vorm van een saluut met water en schuim. Een dag later steeg de driemotorige jet nog één keer op, op weg naar Mojave Airport (MHV) waar de PH-KCE al eerder was achtergelaten. Op het internet berichtten sommige fans dat ‘Floortje’ alsnog gered moest worden van de sloop. En als dat dan onverhoopt niet lukte dan toch minimaal de motorinlaat van haar staartmotor. Een noodzakelijke reparatie aan dit onderdeel had uitgepakt als een schoonheidsoperatie. De elf aangebrachte strips schitterden als lichtpuntjes, wat haar zeer fotogeniek maakte. Niet alleen het feit dat ‘Flo’ de Farewell-flights had uitgevoerd, ook dit speciale kenmerkt droeg er sterk aan bij dat zij voor veel MD-11-fans de absolute favoriet was. ‘MD-11 f(l)o(o)r ever’, klonk het links en rechts.

Niet echt

Elf jaar later staan de KCD en KCE nog altijd zusterlijk in de brandende zon naast elkaar, de nodige onderdelen zijn verwijderd, van alles hangt en bungelt er los aan, in de rompen koeren duiven. Elders op het enorme vliegtuigkerkhof zijn nog meer machines te vinden die Schiphol ooit als thuishaven hadden: een viertal MD-11’s van Martinair en een zestal Boeing 747-400’s van KLM.

Met pensioen gestuurd heet dat. Er worden maar heel weinig vliegtuigen écht met pensioen gestuurd. De meeste daarvan zijn te vinden in luchtvaartmusea, enkele andere ergens bij een bedrijf of een hotel. Staan ze niet binnen dan is het nog wel een dingetje om ze in een mooie staat te houden. Het klimaat in Nederland leent zich er niet echt voor. De vele fans van de blauwe elfjes kunnen zich er in elk geval mee troosten dat dit vliegtuigtype het mooiste afscheid heeft gekregen van alle vliegtuigen waarmee Nederlandse airlines ooit vlogen. Vrijwel alle andere, waaronder zelfs alle exemplaren van het type 747, het vliegtuig dat KLM groot maakte, zijn roemloos afgeserveerd.